Waterschappen en erfgoed

De beoordeling van waterkeringen (2017-2023) en de conditie archeologie.

Waterschappen zijn druk bezig met de beoordeling van de veiligheid van de primaire waterkeringen in ons land. Hiervoor dienen waterschappen alle dijken, sluizen, stuwen etc., te controleren en eventueel aan te passen zodat zelfs bij extreem slechte weersomstandigheden iedereen droge voeten houdt. Dat is heel fijn zult u denken en dat is het ook. De beoordeling is een enorme klus. Waterkeringen zijn bij uitstek verbonden met ruimtelijke ordening en vrijwel alle ruimtelijke condities spelen een rol. Denk aan milieu, infra, kabels en leidingen en veiligheid. Eén van de condities die nog wel eens over het hoofd wordt gezien is cultuurhistorie en archeologie. Dat is gek omdat we al eeuwen bezig zijn met water buiten te houden en erfgoed een integraal aspect van waterbeheer is. Cultuurhistorie en archeologie worden helaas nog vaak als iets lastigs gezien. Dit komt mede doordat archeologie grotendeels op gemeentelijk niveau is geregeld. Waterschappen hebben te maken met een groot aantal verschillende beleidsstukken waarvan de verschillen soms subtiel maar van wezenlijk belang kunnen zijn.

Onlangs hebben wij voor een waterschap in het westen van het land de conditie archeologie in kaart gebracht. Hierbij bleek dat de primaire waterkering vrijwel alle bestaande beleidscategorieën doorkruist. Zo zijn er per gemeente al snel 5 tot 7 verschillende archeologische beleidsmaatregelen van toepassing. Vermenigvuldig dat met het aantal gemeenten per waterschap en u ziet al een aardige tabel voor u. Voeg daar vervolgens de overige cultuurhistorische maatregelen voor cultuurlandschap, monumenten en de provinciale en landelijke regelgeving toe. Deze beleidsstukkenjungle is voor deskundigen een prettige uitdaging maar voor anderen een zeer lastig te overzien geheel.

Gelukkig is er morgen de Themabijeenkomst Waterbeheer en Erfgoed, georganiseerd door De Unie van Waterschappen, SIKB en ERM. Deze bijeenkomst gaat over de verbinding tussen waterbeheer en erfgoed. Als u nog vragen heeft over de conditie archeologie en waterkeringen spreek ons dan gerust aan.

Het magazine TML focus is uit!

SIKB-jaarcongres 2017

Afgelopen 21 september was het weer tijd voor het jaarcongres van de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB). Met Boudewijn Goudswaard als dagvoorzitter kon The Missing Link een bijdrage leveren aan deze bijzondere editie van het congres. Dit jaar was het thema:  Nieuwe allianties in bodem, water en archeologie.

Boudewijn stak af met een welkomstwoord voor het diverse pluimage aan aanwezigen waarna de eerste lezing werd ingezet door Carla Schönknecht. Haar lezing, getiteld ‘Er zit muziek in gebiedsontwikkeling’, betrof haar ervaringen met gebiedsprojecten die in Zeeland vanuit integraliteit en gebiedsidentiteit zijn ontsprongen. Volgens Schönknecht laten gebiedsprojecten en gebiedsprocessen zich niet vatten in protocollen, handreikingen en leidraden. Dergelijke processen, zo beweerde ze, drijven namelijk op ambitie, creativiteit en een gezonde ondernemersgeest. Daarbij ging zij in op de kwaliteit om de maatschappelijke agenda te verbinden met de eigen discipline. Deze discipline heeft immers de mogelijkheid om een mooie basis te bouwen, de grondtoon van de compositie, waarna andere instrumenten hun eigen klanken aan het orkest kunnen toevoegen. Haar conclusie: hoe eerder, bewoners, ontwikkelaars, archeologen, bodembeschermers en alle andere betrokkenen aan tafel gaan zitten, hoe beter het gebiedsproces verloopt, betoogde zij.

Roelof Bleker, dijkgraaf van Waterschap en Rivierenland, versterkte haar conclusie in zijn lezing  ‘De taart vergroten bij gebiedsontwikkeling, waarom en hoe doe je dat.’ Bleker beklemtoonde dat het verbinden van verschillende werelden en het bieden van ruimte aan bewonersparticipatie een van de belangrijkste taken is. Met zijn motto ‘de dijk is van ons allemaal’ liet hij er geen gras over groeien.  Aan de hand van enkele praktijkvoorbeelden toonde hij hoe het geven van een snelcursus dijkverzwaring omwonenden betrok bij de opgave’s van zijn waterschap. Hij concludeerde dat ‘Samenwerken accepteren betekent en dat je altijd iets verliest, om vervolgens samen veel te kunnen winnen. Stap over je eigen grens en verdiep je in de wereld van de ander.’ Volgens Bleker kan samenwerken er bovendien toe leiden dat nieuwe geldstromen binnenkomen die daarvoor niet in beeld waren.

Een lichtere noot werd vervolgens bijgedragen door cabaretier Rutger Mollee en een middag van parallelsessies voor de zaal van maarliefst 400 deelnemers. Met achttien van deze sessies was er voor elk wat wils waarbij de onderwerpen varieerden van aandacht voor de praktijk van het IBC-beleid en in de techniek van sleufloos boren, tot vragen over het toezicht in de toekomst en de bijdragen van bodemenergie en geothermie aan de verduurzaming van de energievoorzieningen.

Met een jaarlijks toenemende belangstelling en vele lofuitingen van de aanwezigen kan het congres ook dit jaar zonder meer als een succes bestempeld worden.

De officiële opening van UCo: ons nieuwe kantoor

Vrijdag 22 september is de Utrechtse werkgemeenschap UCo officeel geopend in het monumentale gebouw aan de 2e Daalsedijk. Als onderdeel van deze gemeenschap kijkt The Missing Link uit naar de toekomstige samenwerking met pioniers ABC Nova, Blauw, Blix, Butterfly factory, De Remise, Everybody likes Pinguins, Impactreporters, except, Good Finance, Inenergie, Publiek Domein, Recycling Network Benelux, Wiregroup en Re-volt Advisory.

De middag begon om 15:00 met de ceremoniële opening door burgemeester Jan van Zanen die het pand op symbolische wijze geopend heeft. Vervolgens heeft   blockchain consultant, trainer en (co-)auteur van negen managementboeken Paul Bessems een inspirerende voordracht gehouden over de kracht van gemeenschappen en de rol van een circulaire economie. Na de officiële opening was er tijd om kort kennis te maken met de verschillende bedrijven waarna er werd genoten van een borrel met live muziek.

The Missing Link is trots onderdeel van deze nieuwe manier van bedrijfsvoering en kijkt uit naar zijn werkzaamheden op onze prachtige nieuwe locatie!

Bouw voort op de identiteit van de plek

We weten het natuurlijk allemaal. Bij woonwensen draait het niet alleen om de woning maar zeker ook om de plek. De woonomgeving bepaalt in grote mate het woongeluk. Zo kunnen aanwezigheid van voorzieningen als scholen, winkels, groen of water een belangrijke rol spelen. Maar daarnaast is er ook een minder grijpbare of zichtbare factor die bijdraagt aan het woongeluk. Die van de identiteit van de plek.

Het ‘P-effect’

Het gaat dan om het gevoel dat een plek oproept, het ‘P-effect’of of ‘wat plekken met ons doen’, zoals hoogleraar Gert-Jan Hospers het omschrijft in zijn boek ‘Geografie van gevoel’. De identiteit van een plek wordt bepaald door mensen die er hun sporen hebben achtergelaten en verhalen hebben doorverteld. En dat verhaal is nooit af. Als stadsmakers van de toekomst kijken wij vooruit en maken nieuwe plannen voor een gebied. Wij houden ons vooral bezig met ‘de agenda van de plek’. Toch is het daarbij waardevol om soms iets langer stil te staan bij de kracht of waarde die een plek door zijn geschiedenis al in huis heeft. Het voortbouwen op die waarde maakt nieuwe woon- en leefomgevingen prettig en duurzaam. Het gedeelde verhaal draagt bovendien bij aan sociale samenhang. Een plek waarmee mensen zich verbonden voelen en zich kunnen identificeren geeft meerwaarde en betekenis. Het maakt van een plek een thuis.

Benutten van de identiteit

Het benutten van de identiteit van de plek en voortbouwen op dat unieke karakter gebeurt gelukkig al vaak. Een mooi voorbeeld is Meyster’s Buiten langs het Merwedekanaal in Utrecht. Om de hoek van mijn eigen huis. Op de plek waar tot begin van deze eeuw werd gewerkt in de Cereolfabriek, verrees de afgelopen jaren een fraaie en prettige woonomgeving. De architectuur van de nieuwbouwwoningen met sheddaken en de silovormige woontoren refereren aan de fabriekscomplexen die er stonden. De monumentale Cereolfabriek is behouden en vormt als ontmoetingsplek het bruisende middelpunt van de gebouwen. Maar naast deze verschijningsvorm doet bovenal het verhaal van de plek zijn werk. Achter de oude muren worden bij ‘cultuurfabriek’ ‘Het Wilde Westen’ de verhalen van vroeger verteld en nieuwe verhalen gemaakt. Waar ooit arbeiders zwoegden en schaftten, wordt bij restaurant Buurten in de Fabriek nu geluncht en gewerkt achter laptops.

Zo heeft iedere plek zijn geschiedenis. Soms heel zichtbaar en herkenbaar, en soms ook verborgen in diepere, maar vaak verrassende lagen. Een mooie uitdaging voor ontwikkelaars om die identiteit naar boven te halen en het ‘verhaal van de plek’ te koppelen aan de ‘agenda van de plek’, het maken van prettige woonomgevingen voor de toekomst.

Paul Splinter

 

Deze blog verscheen 14 september op de website van Blauwhoed

Vernieuwde website Harener Holt gelanceerd

Op dit moment wordt in de gemeente Haren hard gewerkt aan de oplevering van de nieuwe woonwijk het Harener Holt. Hier bevond zich ooit een buitenplaats. Tijdens archeologische opgravingen zijn er resten van het buitenhuis dat hierbij hoorde, de Emdaborg, opgegraven. The Missing Link draagt met een aantal mooie projecten bij aan het beleefbaar en zichtbaar maken van dit bijzondere verleden.

Zo staat nu de vernieuwde website van het Harener Holt online. Hierop is niet alleen alles te lezen over de Emdaborg en de archeologische opgravingen die hier zijn gedaan, maar ook over het leven van verschillende achttiende-eeuwse bewoners: van de rijke borgheer tot het personeel dat er aan het werk was.
Een hoogtepunt van de site is de digitale reconstructie van de Emdaborg. Hiervoor werkte TML samen met VizVis 3D Concepts. Deze reconstructie is gebaseerd op alle beschikbare archeologische en historische informatie en geeft een beeld van hoe het buitenhuis er mogelijk ooit uit heeft gezien. Zo kunnen alle wijkbewoners niet alleen meer ontdekken over het bijzondere verleden van hun buurt, maar ook nog eens tot in detail de gevels en grachten van de borg bewonderen.

Last but not least heeft TML een straatnaammodule gemaakt voor deze woonwijk. Veel straatnamen hebben immers een bijzondere betekenis of vergaande geschiedenis waarvan de meeste voorbijgangers geen weet hebben. Op de straatnaamborden in de fysieke ruimte zullen QR-codes worden geplaatst zodat de bewoners kunnen ontdekken waarom hun straat de desbetreffende naam heeft gekregen en wat deze naam betekent. Hiermee ontdekken ze niet alleen de erfenis van de buitenplaats, maar ook de relatie tussen het Harense landschap en zijn bewoners: een verleden dat tot in de IJzertijd teruggaat!
TML is daarom trots en verheugd om een rol te hebben gespeeld in het zichtbaar maken van het verleden van deze bijzondere woonwijk en wenst de nieuwe bewoners veel woon- en leefplezier toe in hun rijke omgeving!

Emmen stelt Cultuurhistorische waardenkaart vast

The Missing Link heeft, in samenwerking met verschillende partijen, een cultuurhistorische waardenkaart voor de gemeente Emmen opgesteld. De waardenkaart maakt onderdeel uit van de erfgoednota 2017-2020 die het college van b en w begin juli heeft vastgesteld.  Op de kaart staan de authentieke landschappen, beschermde monumenten, dorpsgezichten, bijzondere gebouwen en zelfs de waardevolle bomen die de gemeente rijk is.

Voor het opstellen van de kaart is, naast het Erfgoednetwerk Emmen, gebruik gemaakt van de kennis en genegenheid van de bewoners voor hun eigen streek. Tijdens vijf werksessies hebben wij de inwoners van het grotere gebied Emmen gevraagd waar zij het meest trots op zijn in hun omgeving. Daarbij is geïnformeerd naar de verhalen achter het erfgoed om te achterhalen waar de Emmenaren hun identiteit aan ontlenen.

Inwoners kunnen de kaart raadplegen bij bouw- en verbouwplannen. Zo zien zij direct of er rekening gehouden moet worden met historisch erfgoed.

Nieuwe allianties in bodem water en archeologie- SIKB congres 2017

Het Jaarlijkse SIKB-congres komt er weer aan! Op 21 september 2017 organiseert de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer het congres: Nieuwe allianties in bodem, water en archeologie. Het congres zal worden gehouden in congrescentrum Reehorst te Ede. Boudewijn Goudswaard is dit jaar voorzitter van het congres.

Kennis van bodem, water en archeologie spelen een belangrijke rol bij het opstellen van integraal omgevingsbeleid. Met de voorbereidingen voor de omgevingswet in volle gang, is het moment om een krachtige alliantie tussen professionals, overheden en burgers te smeden juist nu relevant. Op het congres zullen praktische ideeën over het vormen van dergelijke samenwerkingsverbanden daarom centraal staan. Daarnaast is er natuurlijk ook veel nieuws over de praktische aspecten van het werk, over nieuwe technieken en de wijzigingen in SIKB-documenten per 1 januari 2018.

Onder leiding van Boudewijn Goudswaard (The Missing Link) zullen Carla Schönknecht, Gedeputeerde Water, Bodem en Natuur bij Provincie Zeeland en Roelof Bleker, Dijkgraaf van Waterschap Rivierenland hun ervaringen over samenwerking met burgers en bedrijven en andere overheden bij ontwikkelingen als dijkverzwaring en natuurontwikkeling met de deelnemers delen. In drie ronden met parallelsessies kunnen participanten inzicht verwerven in de werkwijzen van nieuwe allianties voor de vakgebieden waarbinnen het SIKB actief is. Ook worden praktijkmethoden en innovaties gedemonstreerd.

Aangezien Boudewijn Goudswaard ook deelneemt in zijn secundaire rol als bestuurslid SIKB voor archeologie, zal hij naast dagvoorzitter ook in deelsessie 1 “Verbinden kun je leren; archeologie in de Omgevingsvisie” de voorzittersrol op zich nemen. Deze sessie belicht de bescherming van ons archeologisch erfgoed in de omgevingsvisie en het samenwerken met andere partners in de fysieke leefomgeving. Charlotte Peen (gemeente Ede) zal daarom spreken over Archeologie in een integrale gemeentelijke omgevingsvisie. Chris Sueur (Buro de Brug, namens de Werkgroep Standaardisering Waardenkaarten) neemt het onderwerp: “Kaartenmakers slaan de handen ineen; de archeologische waardenkaart klaar voor de Omgevingswet” op zich. Anja van Zalinge en Karen Schenk (gemeente Haarlem) spreken over de reflectie vanuit het proces, waarbij inhoud en regels in de praktische context van een historische binnenstad toegepast worden.

Aanmelden is gratis en kan hier:

The Missing Link is op zoek naar stagiairs!

Wij zijn op zoek naar gemotiveerde stagiairs die ons team komen versterken. Onze missie is om de geschiedenis van de plek in te zetten voor duurzame gebiedsontwikkelingen. Als stagiair draai je mee met het hele team en neem je deel aan alle werkzaamheden die komen kijken bij gebiedsontwikkeling, erfgoedmanagement, beleidsontwikkeling en erfgoedbeleving.

De volgende opleidingen op HBO of WO-niveau sluiten goed aan bij ons werk:

  • marketing/sales
  • archeologie
  • geschiedenis
  • erfgoed
  • toerisme
  • planologie
  • vormgeving

Ons kantoor is gevestigd in Utrecht.

Geïnteresseerd? Stuur dan een motivatiebrief en je CV naar info@the-missinglink.nl ter attentie van Boudewijn Goudswaard. Je kunt ook eerst bellen naar +31(0)6 14325141.

 

Geslaagd Event: SOS onze schepen vergaan twee keer!

Samen met het steunpunt archeologie en monumenten Flevoland heeft The Missing Link de organisatie van het event SOS! Onze schepen vergaan twee keer op zich genomen. Het event vond plaats op 6 juli 2017 in het Nieuw Land Erfgoedcentrum in Lelystad en kan enkel een groot succes genoemd worden! Niet alleen is het gelukt om de verschillende belangengroepen nader tot elkaar te brengen maar ook is er een basis gelegd om een maatschappelijke bijdrage te kunnen leveren aan de ambtelijke en bestuurlijke initiatieven met betrekking tot de maritieme archeologie. Met dank aan alle deelnemers, het enthousiasme waarmee zij aan de slag zijn gegaan en de inzet van de verschillende partijen!

Voor een samenvatting van het evenement kijk hier:

https://platformmaritiemearcheologie.nl/congresverslag-sos-schepen-vergaan-twee-keer/