Lancering publieksboekje en tentoonstelling ‘Het Brielse Kloosterleven Opgegraven’

Vorige week is in Brielle de tentoonstelling ‘Het Brielse Kloosterleven Opgegraven’ onder grote publieke belangstelling geopend. Als mede-initiatiefnemer en maker van het publieksboekje was The Missing Link hier natuurlijk bij aanwezig.

In het voorjaar van 2016 zijn in de binnenstad van Brielle de resten van twee kloosters opgegraven aan de Burgemeester van Sleenstraat. Het betreft het Catharinaklooster en het Cellebroedersklooster. Met het onderzoek wilde de gemeente het religieuze Brielse erfgoed onderzoeken, documenteren en veiligstellen. ADC ArcheoProjecten en The Missing Link hebben het onderzoek uitgevoerd.

Van het archeologisch onderzoek is een vertaalslag gemaakt voor het publiek: met een subsidie van de provincie Zuid-Holland heeft het Historisch Museum Den Briel in samenwerking met The Missing Link, Ivar Iding, KijkenLuister, het Streekarchief Voorne-Putten, ADC ArcheoProjecten en andere deskundigen, het project Publieksbereik Archeologie vormgegeven. Het bestaat uit de presentatie van de bodemvondsten, twee 3D-films met reconstructies van de bouwgeschiedenis van de twee kloosters, een nieuw educatief programma voor het voortgezet onderwijs en een publiekspublicatie.

De opening van de tentoonstelling vond op 16 maart plaats in het Stedelijk Museum Den Briel. Museumdirecteur Marijke Holtrop verwelkomde de aanwezigen, waaronder burgemeester Rensen en de wethouders Schoon, Borgonjen en Verbeek. Na een wervende speech overhandigde collega Neelson Witte het publieksboekje aan wethouder Wilbert Borgonjen. Het boekje is verkrijgbaar in het museum en wordt natuurlijk verstrekt aan alle nieuwe bewoners!

De stad van de toekomst

BNA initieert de ontwerpstudie ‘Onderzoek naar de Stad van de Toekomst’. In deze studie wordt aan de hand van vijf testlocaties van 1 x 1 km in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven gekeken naar nieuwe manieren van stad maken. Collega Thessa Fonds is betrokken bij een van de teams die Utrecht onder de loep nemen, samen met SVP, OKRA, BPD en experts op o.a. mobiliteit en energie.

Doel van de ontwerpstudie is om richting te kunnen geven aan de toekomstige stedelijke gebiedsontwikkelingen. In de komende maanden worden scenario’s voor 2040 ontwikkeld. De studie ging van start met een verkenning van de plek, het videoverslag daarvan staat hieronder. Meer informatie over het onderzoek: https://www.bna.nl/onderzoeks-project/stad-van-de-toekomst/

 

Van toevalsvondst naar topvondst: TML regelt het voor u

Tijdens de graafwerkzaamheden voor een nieuwbouwproject in het Zeeuwse Bruinisse stuitten bouwvakkers op een wel heel onverwachte vondst: een eeuwenoude menselijke schedel. Het blijkt een klein deel te zijn van een historische begraafplaats die onder de grond verborgen ligt.

Toevalsvondsten: droom van een archeoloog, nachtmerrie van een ontwikkelaar. Hoe bijzonder een onverwachte vondst als deze ook is, het vertraagt helaas het ontwikkelproces en kost tijd en geld. The Missing Link maakt dan ook altijd een goede inschatting voorafgaand aan de geplande werkzaamheden. Hierdoor kan archeologie goed in het proces worden ingepast en komt niemand voor verrassingen te staan. Mocht het in gevallen als deze toch misgaan, kunnen we er ook in een later stadium voor zorgen dat alles snel en effectief wordt opgelost.

Na de eerste melding van deze toevalsvondst gaan de gemeente Schouwen-Duiveland en The Missing Link dan ook direct met de ontwikkelaar in overleg. Besloten wordt om de bouw archeologisch te begeleiden. De aannemer en archeologen werken samen bij het uitgraven van de bouwput. Binnen de afgesproken tijd vinden de archeologen rond de zestig skeletten, afkomstig van begravingen op het kerkhof van de oude kerk van Bruinisse. Deze kerk heeft van de vijftiende tot aan het begin van de negentiende eeuw in het dorp gestaan. Hoe oud de vondsten precies zijn en waar deze mensen ooit aan zijn overleden, weten we nog niet. Door vervolgonderzoek hopen de archeologen hier meer over te weten te komen.

Ondertussen zijn de opgravingen afgerond en gaan de bouwwerkzaamheden weer door. Dankzij een vruchtbare samenwerking tussen de partijen hebben we alles efficiënt opgelost. Niet alleen een goede afloop voor zowel ontwikkelaar als gemeente, maar ook een mooie toevoeging aan de geschiedenis van Bruinisse!

Bekijk hier de video van Omroep Zeeland

https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/104018/Al-twintig-skeletten-opgegraven-in-Bruinisse

Waterschappen en erfgoed

De beoordeling van waterkeringen (2017-2023) en de conditie archeologie.

Waterschappen zijn druk bezig met de beoordeling van de veiligheid van de primaire waterkeringen in ons land. Hiervoor dienen waterschappen alle dijken, sluizen, stuwen etc., te controleren en eventueel aan te passen zodat zelfs bij extreem slechte weersomstandigheden iedereen droge voeten houdt. Dat is heel fijn zult u denken en dat is het ook. De beoordeling is een enorme klus. Waterkeringen zijn bij uitstek verbonden met ruimtelijke ordening en vrijwel alle ruimtelijke condities spelen een rol. Denk aan milieu, infra, kabels en leidingen en veiligheid. Eén van de condities die nog wel eens over het hoofd wordt gezien is cultuurhistorie en archeologie. Dat is gek omdat we al eeuwen bezig zijn met water buiten te houden en erfgoed een integraal aspect van waterbeheer is. Cultuurhistorie en archeologie worden helaas nog vaak als iets lastigs gezien. Dit komt mede doordat archeologie grotendeels op gemeentelijk niveau is geregeld. Waterschappen hebben te maken met een groot aantal verschillende beleidsstukken waarvan de verschillen soms subtiel maar van wezenlijk belang kunnen zijn.

Onlangs hebben wij voor een waterschap in het westen van het land de conditie archeologie in kaart gebracht. Hierbij bleek dat de primaire waterkering vrijwel alle bestaande beleidscategorieën doorkruist. Zo zijn er per gemeente al snel 5 tot 7 verschillende archeologische beleidsmaatregelen van toepassing. Vermenigvuldig dat met het aantal gemeenten per waterschap en u ziet al een aardige tabel voor u. Voeg daar vervolgens de overige cultuurhistorische maatregelen voor cultuurlandschap, monumenten en de provinciale en landelijke regelgeving toe. Deze beleidsstukkenjungle is voor deskundigen een prettige uitdaging maar voor anderen een zeer lastig te overzien geheel.

Gelukkig is er morgen de Themabijeenkomst Waterbeheer en Erfgoed, georganiseerd door De Unie van Waterschappen, SIKB en ERM. Deze bijeenkomst gaat over de verbinding tussen waterbeheer en erfgoed. Als u nog vragen heeft over de conditie archeologie en waterkeringen spreek ons dan gerust aan.

Het magazine TML focus is uit!

SIKB-jaarcongres 2017

Afgelopen 21 september was het weer tijd voor het jaarcongres van de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB). Met Boudewijn Goudswaard als dagvoorzitter kon The Missing Link een bijdrage leveren aan deze bijzondere editie van het congres. Dit jaar was het thema:  Nieuwe allianties in bodem, water en archeologie.

Boudewijn stak af met een welkomstwoord voor het diverse pluimage aan aanwezigen waarna de eerste lezing werd ingezet door Carla Schönknecht. Haar lezing, getiteld ‘Er zit muziek in gebiedsontwikkeling’, betrof haar ervaringen met gebiedsprojecten die in Zeeland vanuit integraliteit en gebiedsidentiteit zijn ontsprongen. Volgens Schönknecht laten gebiedsprojecten en gebiedsprocessen zich niet vatten in protocollen, handreikingen en leidraden. Dergelijke processen, zo beweerde ze, drijven namelijk op ambitie, creativiteit en een gezonde ondernemersgeest. Daarbij ging zij in op de kwaliteit om de maatschappelijke agenda te verbinden met de eigen discipline. Deze discipline heeft immers de mogelijkheid om een mooie basis te bouwen, de grondtoon van de compositie, waarna andere instrumenten hun eigen klanken aan het orkest kunnen toevoegen. Haar conclusie: hoe eerder, bewoners, ontwikkelaars, archeologen, bodembeschermers en alle andere betrokkenen aan tafel gaan zitten, hoe beter het gebiedsproces verloopt, betoogde zij.

Roelof Bleker, dijkgraaf van Waterschap en Rivierenland, versterkte haar conclusie in zijn lezing  ‘De taart vergroten bij gebiedsontwikkeling, waarom en hoe doe je dat.’ Bleker beklemtoonde dat het verbinden van verschillende werelden en het bieden van ruimte aan bewonersparticipatie een van de belangrijkste taken is. Met zijn motto ‘de dijk is van ons allemaal’ liet hij er geen gras over groeien.  Aan de hand van enkele praktijkvoorbeelden toonde hij hoe het geven van een snelcursus dijkverzwaring omwonenden betrok bij de opgave’s van zijn waterschap. Hij concludeerde dat ‘Samenwerken accepteren betekent en dat je altijd iets verliest, om vervolgens samen veel te kunnen winnen. Stap over je eigen grens en verdiep je in de wereld van de ander.’ Volgens Bleker kan samenwerken er bovendien toe leiden dat nieuwe geldstromen binnenkomen die daarvoor niet in beeld waren.

Een lichtere noot werd vervolgens bijgedragen door cabaretier Rutger Mollee en een middag van parallelsessies voor de zaal van maarliefst 400 deelnemers. Met achttien van deze sessies was er voor elk wat wils waarbij de onderwerpen varieerden van aandacht voor de praktijk van het IBC-beleid en in de techniek van sleufloos boren, tot vragen over het toezicht in de toekomst en de bijdragen van bodemenergie en geothermie aan de verduurzaming van de energievoorzieningen.

Met een jaarlijks toenemende belangstelling en vele lofuitingen van de aanwezigen kan het congres ook dit jaar zonder meer als een succes bestempeld worden.

De officiële opening van UCo: ons nieuwe kantoor

Vrijdag 22 september is de Utrechtse werkgemeenschap UCo officeel geopend in het monumentale gebouw aan de 2e Daalsedijk. Als onderdeel van deze gemeenschap kijkt The Missing Link uit naar de toekomstige samenwerking met pioniers ABC Nova, Blauw, Blix, Butterfly factory, De Remise, Everybody likes Pinguins, Impactreporters, except, Good Finance, Inenergie, Publiek Domein, Recycling Network Benelux, Wiregroup en Re-volt Advisory.

De middag begon om 15:00 met de ceremoniële opening door burgemeester Jan van Zanen die het pand op symbolische wijze geopend heeft. Vervolgens heeft   blockchain consultant, trainer en (co-)auteur van negen managementboeken Paul Bessems een inspirerende voordracht gehouden over de kracht van gemeenschappen en de rol van een circulaire economie. Na de officiële opening was er tijd om kort kennis te maken met de verschillende bedrijven waarna er werd genoten van een borrel met live muziek.

The Missing Link is trots onderdeel van deze nieuwe manier van bedrijfsvoering en kijkt uit naar zijn werkzaamheden op onze prachtige nieuwe locatie!

Bouw voort op de identiteit van de plek

We weten het natuurlijk allemaal. Bij woonwensen draait het niet alleen om de woning maar zeker ook om de plek. De woonomgeving bepaalt in grote mate het woongeluk. Zo kunnen aanwezigheid van voorzieningen als scholen, winkels, groen of water een belangrijke rol spelen. Maar daarnaast is er ook een minder grijpbare of zichtbare factor die bijdraagt aan het woongeluk. Die van de identiteit van de plek.

Het ‘P-effect’

Het gaat dan om het gevoel dat een plek oproept, het ‘P-effect’of of ‘wat plekken met ons doen’, zoals hoogleraar Gert-Jan Hospers het omschrijft in zijn boek ‘Geografie van gevoel’. De identiteit van een plek wordt bepaald door mensen die er hun sporen hebben achtergelaten en verhalen hebben doorverteld. En dat verhaal is nooit af. Als stadsmakers van de toekomst kijken wij vooruit en maken nieuwe plannen voor een gebied. Wij houden ons vooral bezig met ‘de agenda van de plek’. Toch is het daarbij waardevol om soms iets langer stil te staan bij de kracht of waarde die een plek door zijn geschiedenis al in huis heeft. Het voortbouwen op die waarde maakt nieuwe woon- en leefomgevingen prettig en duurzaam. Het gedeelde verhaal draagt bovendien bij aan sociale samenhang. Een plek waarmee mensen zich verbonden voelen en zich kunnen identificeren geeft meerwaarde en betekenis. Het maakt van een plek een thuis.

Benutten van de identiteit

Het benutten van de identiteit van de plek en voortbouwen op dat unieke karakter gebeurt gelukkig al vaak. Een mooi voorbeeld is Meyster’s Buiten langs het Merwedekanaal in Utrecht. Om de hoek van mijn eigen huis. Op de plek waar tot begin van deze eeuw werd gewerkt in de Cereolfabriek, verrees de afgelopen jaren een fraaie en prettige woonomgeving. De architectuur van de nieuwbouwwoningen met sheddaken en de silovormige woontoren refereren aan de fabriekscomplexen die er stonden. De monumentale Cereolfabriek is behouden en vormt als ontmoetingsplek het bruisende middelpunt van de gebouwen. Maar naast deze verschijningsvorm doet bovenal het verhaal van de plek zijn werk. Achter de oude muren worden bij ‘cultuurfabriek’ ‘Het Wilde Westen’ de verhalen van vroeger verteld en nieuwe verhalen gemaakt. Waar ooit arbeiders zwoegden en schaftten, wordt bij restaurant Buurten in de Fabriek nu geluncht en gewerkt achter laptops.

Zo heeft iedere plek zijn geschiedenis. Soms heel zichtbaar en herkenbaar, en soms ook verborgen in diepere, maar vaak verrassende lagen. Een mooie uitdaging voor ontwikkelaars om die identiteit naar boven te halen en het ‘verhaal van de plek’ te koppelen aan de ‘agenda van de plek’, het maken van prettige woonomgevingen voor de toekomst.

Paul Splinter

 

Deze blog verscheen 14 september op de website van Blauwhoed

Vernieuwde website Harener Holt gelanceerd

Op dit moment wordt in de gemeente Haren hard gewerkt aan de oplevering van de nieuwe woonwijk het Harener Holt. Hier bevond zich ooit een buitenplaats. Tijdens archeologische opgravingen zijn er resten van het buitenhuis dat hierbij hoorde, de Emdaborg, opgegraven. The Missing Link draagt met een aantal mooie projecten bij aan het beleefbaar en zichtbaar maken van dit bijzondere verleden.

Zo staat nu de vernieuwde website van het Harener Holt online. Hierop is niet alleen alles te lezen over de Emdaborg en de archeologische opgravingen die hier zijn gedaan, maar ook over het leven van verschillende achttiende-eeuwse bewoners: van de rijke borgheer tot het personeel dat er aan het werk was.
Een hoogtepunt van de site is de digitale reconstructie van de Emdaborg. Hiervoor werkte TML samen met VizVis 3D Concepts. Deze reconstructie is gebaseerd op alle beschikbare archeologische en historische informatie en geeft een beeld van hoe het buitenhuis er mogelijk ooit uit heeft gezien. Zo kunnen alle wijkbewoners niet alleen meer ontdekken over het bijzondere verleden van hun buurt, maar ook nog eens tot in detail de gevels en grachten van de borg bewonderen.

Last but not least heeft TML een straatnaammodule gemaakt voor deze woonwijk. Veel straatnamen hebben immers een bijzondere betekenis of vergaande geschiedenis waarvan de meeste voorbijgangers geen weet hebben. Op de straatnaamborden in de fysieke ruimte zullen QR-codes worden geplaatst zodat de bewoners kunnen ontdekken waarom hun straat de desbetreffende naam heeft gekregen en wat deze naam betekent. Hiermee ontdekken ze niet alleen de erfenis van de buitenplaats, maar ook de relatie tussen het Harense landschap en zijn bewoners: een verleden dat tot in de IJzertijd teruggaat!
TML is daarom trots en verheugd om een rol te hebben gespeeld in het zichtbaar maken van het verleden van deze bijzondere woonwijk en wenst de nieuwe bewoners veel woon- en leefplezier toe in hun rijke omgeving!

Emmen stelt Cultuurhistorische waardenkaart vast

The Missing Link heeft, in samenwerking met verschillende partijen, een cultuurhistorische waardenkaart voor de gemeente Emmen opgesteld. De waardenkaart maakt onderdeel uit van de erfgoednota 2017-2020 die het college van b en w begin juli heeft vastgesteld.  Op de kaart staan de authentieke landschappen, beschermde monumenten, dorpsgezichten, bijzondere gebouwen en zelfs de waardevolle bomen die de gemeente rijk is.

Voor het opstellen van de kaart is, naast het Erfgoednetwerk Emmen, gebruik gemaakt van de kennis en genegenheid van de bewoners voor hun eigen streek. Tijdens vijf werksessies hebben wij de inwoners van het grotere gebied Emmen gevraagd waar zij het meest trots op zijn in hun omgeving. Daarbij is geïnformeerd naar de verhalen achter het erfgoed om te achterhalen waar de Emmenaren hun identiteit aan ontlenen.

Inwoners kunnen de kaart raadplegen bij bouw- en verbouwplannen. Zo zien zij direct of er rekening gehouden moet worden met historisch erfgoed.