omgevingsvisie

Identiteit als uitgangspunt

Een omgevingsvisie vraagt om een nieuwe werkwijze. Het volstaat niet om de bestaande sectorale beleidsvisies te stapelen en als omgevingsvisie vast te stellen. Dat zou voorbijgaan aan de ambitie om integraal te werk te gaan. Juist de integratie dwingt tot het maken van fundamentele beleidskeuzen voor de langere termijn. Maar hoe doe je dat dan, integraal werken?

Door de identiteit van de gemeente als uitgangspunt te nemen, overstijg je de beleidssectoren, waardoor de omgevingsvisie daadwerkelijk integraal wordt.

unique sellingpoints

Het opstellen van een nieuwe visie biedt de kans om weer eens na te denken over de toekomst van de gemeente: ‘Wie zijn we ook al weer en waar willen we heen?’ Door de gemeentelijke identiteit als uitgangspunt te nemen bij het opstellen van de omgevingsvisie, werk je sectoroverstijgend en kunnen gemeenschappelijke doelstellingen gemakkelijker worden onderscheiden. Identiteit gaat immers over wat we willen zijn. En de omgevingsvisie is het document waar de ‘unique selling points’ van de gemeente de hoofdrol zouden moeten spelen. Dit vraagt om een nieuwe werkwijze.

het verhaal centraal

Basis van deze nieuwe werkwijze is de identiteit van de gemeente. Identiteit is het resultaat van een lange gedeelde geschiedenis. Denk aan archeologische sporen, aardkundige en gebouwde monumenten, maar ook naar organisatievormen, verhalen, mythen en sagen, personen en tradities. Het is wel zaak om deze feitelijkheden te vertalen naar ‘het verhaal van de gemeente’. Want om je te kunnen identificeren met een plek zijn verhalen nodig. Niet alle verhalen zijn even belangrijk om te vertellen. Sommige elementen spreken meer, omdat er een thematiek in schuilt die uniek is voor de gemeente en die betekenis geeft aan de toekomst van het gebied.

Het verhaal van de plek koppel je vervolgens aan de agenda van de plek. Identiteit is geen synoniem voor het verleden, maar gaat even zo goed over de ambities voor het gebied. Identiteit koppelt verleden en toekomst en is hiermee toepasbaar als eigentijds concept. Door de onderscheidende kenmerken van de gemeente als uitgangspunt te nemen, kun je gerichter beleidskeuzes maken. Dat leidt tot een samenhangende en eenduidige visie.

 co-creatie

Daarnaast leent identiteit zich heel goed als uitgangspunt voor co-creatie. De omgevingsvisie moet een kader bieden dat partijen uitnodigt om op co-creatieve wijze invulling te geven aan de gewenste ruimtelijke kwaliteit. En over de gemeentelijke identiteit kan iedereen meepraten. Het ligt immers niet vast, maar is open en bediscussieerbaar. Het is een uitnodigend onderwerp dat begrijpelijk is voor iedereen. We zien en beleven we het iedere dag, we maken er allemaal onderdeel van uit.

Door de identiteit(en) van de gemeente goed te verbeelden komt een gesprek op gang over ‘wie de gemeente is’ en ‘wie ze wil zijn’. De omgevingsvisie is immers geen blauwdruk maar een verhaal waar mensen aan kunnen bijdragen.

Thessa Fonds (senior adviseur TML)

< Ga terug