Project omschrijving
Archeologie en Cultuurhistorie, Nijmegen Winkelsteeg
Projecten – Archeologie, Erfgoed, Gebiedsontwikkeling
Basisinformatie
- Opdrachtgever: Gemeente Nijmegen
- Locatie: Winkelsteeg, Nijmegen
- Start: 2020-2021
- Team: Rosi de Kok
- In samenwerking met: SB4 Bureau voor Historische Tuinen, Parken en Landschappen
Projecten
Vraag
In het kader van de Woondeal en de Omgevingsvisie, werkt de Gemeente Nijmegen aan de ontwikkeling van een gebiedsvisie voor de transformatie van Winkelsteeg naar woon-werkgebied. Om de ontwikkelende en ontwerpende partijen te inspireren en voeden met aanknopingspunten, is The Missing Link gevraagd om een cultuurhistorische inventarisatie uit te voeren voor het gebied Winkelsteeg te Nijmegen. De inventarisatie wordt gepresenteerd in integrale sessies, waarbij zowel de ontwikkelaars, ontwerpers als erfgoeddeskundigen vanuit de gemeente bij betrokken zijn. The Missing Link is gevraagd een advies uit te brengen over hoe erfgoed als bouwsteen ingepast kan worden in deze integrale gebiedsontwikkeling. Het doel is de cultuurhistorische waarden van de plek te benutten en zo het karakter van de gebiedstransformatie te versterken.
Oplossing
Eerste stap was het inventariseren en presenteren van het ‘Verhaal van Winkelsteeg’. Het doel van de presentatie was het ontwerpteam te inspireren en in een compacte presentatie te laten zien hoe het plangebied zich heeft ontwikkeld, vanaf het ontstaan van het landschap tot wat het vandaag de dag is. Bij de ontwikkeling van de plek kijken we verder dan de plangrenzen van het gebied. Welke ontwikkelingen zijn van invloed geweest op het ontstaan van deze plek? En welke gebeurtenissen vonden in het plangebied plaats, die bijdragen aan het karakter van deze plek? Het verhaal van de plek helpt om de lange lijnen en de relatie met haar omgeving door de eeuwen heen in beeld te krijgen. Dat biedt aanknopingspunten om Winkelsteeg in de toekomst zowel onderscheidend als samenhangend te laten zijn ten opzichte van de omliggende wijken.
Samen met het team van ontwerpers, ontwikkelaars en erfgoeddeskundigen spraken we over de kernwaarden uit het Verhaal van de plek. Gezamenlijk bepaalden we de rode draad die het gebied Winkelsteeg kenmerkt. Winkelsteeg biedt al eeuwenlang ruimte voor vernieuwing: eerst buiten en nu binnen de stad, voor verschillende combinaties van wonen en werken, ingegeven door de maatschappelijke ontwikkeling van haar tijd. Daarnaast speelt het terugkerende thema ‘geest en gezondheid’ een belangrijke rol in het gebied. De ontwikkelplannen voor Winkelsteeg voegen een nieuw hoofdstuk toe aan dit verhaal.
Aan de hand van bureau- en locatieonderzoek inventariseerden we de cultuurhistorie van het gebied. De inventarisatie is in samenwerking met SB4 Bureau voor Historische Tuinen, Parken en Landschappen uitgevoerd. SB4 leverde met hun expertise op het gebied van groenhistorie en landgoederen waardevolle input voor de cultuurhistorische analyse. De resultaten bieden inzicht in welke cultuurhistorische relicten nog zichtbaar zijn, zoals de restanten van het landgoed Winkelsteeg en de hierbij horende villa, historische weg- en groenstructuren. Hieruit zijn de cultuurhistorische waarden en kwaliteiten benoemd die de basis vormden voor ons advies over de inpassing van erfgoed in de toekomstige planvorming. Het advies biedt inzicht in de kansen om het plangebied beter te verbinden met de omgeving en de lokale identiteit te versterken.
“Cultuurhistorie versterkt de gebiedstransformatie en haar karakter”
Projecten
Resultaat
- Verhaal van de plek: inspiratie en identiteit
- Cultuurhistorische analyse: inventarisatie cultuurhistorische gelaagdheid gebied / in kaart brengen aanwezige historische structuren, relicten en objecten / kansen benoemen voor het borgen en benutten van cultuurhistorische waarden in de gebiedsvisie
- Cultuurhistorische rapportage: ontstaansgeschiedenis / landschappelijke, archeologische en cultuurhistorische waarden / transformatiekader voor benutting en beleving waarden in planvorming
- Risicoscan archeologie: input kostenraming gebiedsontwikkeling
In de vervolgstappen die we momenteel ondernemen met het visieteam en de gemeente Nijmegen bepalen we gezamenlijk welke erfgoedaspecten we vanuit de archeologie en cultuurhistorie het meest kenmerkend zijn voor Winkelsteeg en kunnen benutten als bouwsteen voor het versterken van het lokale karakter. Dit proces leidt tot een dynamisch koersinstrument voor het borgen én benutten van erfgoed in de stapsgewijze transformatie van dit nieuwe stadsdeel. Met advies voor vertaling naar een ontwerp en het creëren van karakteristieke plekken passend bij de identiteit van het gebied.





